Öğretim Kademesi Geçişlerindeki Uyum Süreci

Öğretim Kademesi Geçişlerindeki Uyum Süreci

279 okunma

Geçmişimize ait anıların büyük bir bölümü okulda yaşadıklarımızdan oluşur. İlk arkadaşlıklar, ilk mutluluklar, ilk kaygılar, ilk hayaller ve hayal kırıklıkları, ilk başarılar ve başarısızlıklar, ilk öğretmenler ve daha bir sürü ilkimiz… Bu bilinçle çocuklar ve eğitim görecekleri okullar hakkında karar vermek ebeveynleri oldukça zorlayan bir süreç haline gelir. Çünkü yapılan tercihler, çocukların gelecek yıllarını da etkileyecek önemli kararlardır.

İnsanlar olumlu ya da olumsuz her türlü değişim karşısında bir takım zorluklar yaşarlar. Bu sebepledir ki, kişiler değişimle karşılaştıklarında bir uyum (alışma) sürecine ihtiyaç duyarlar. Okula başlamak ve yeni bir öğretim kademesine geçmek de çocuklar için bir değişimi temsil eder. Bu değişim de bir uyum sürecini geçirilmesini gerektirir.  Yeni ve farklı bir öğretim kademesine geçişte (ana okuldan ilkokula, ilkokuldan ortaokula, ortaokuldan liseye gibi) çocukların baş etmesi gereken birçok etken vardır. Bu geçiş dönemlerinde çocuklardan; yeni başlayacakları öğretim kademesinin akademik beklentilerini karşılayabilmeleri, okulun ve öğretmenlerin kurallarının ve beklentilerinin farkına varmaları, akranları tarafından kabul görmeleri beklenir.

Çocukların  kademe geçişlerinden kaynaklı yeni durumlara uyum göstermelerini etkileyen ve geçiş dönemlerindeki alışma sürecini sağlıklı bir şekilde geçirebilmeleri için dikkat edilmesi gerekenler :

Okula başlamadan önce yapılacak hazırlıklar çocuğun okula uyumunda çok büyük önem taşımaktadır. Çocuk öncesinde duygusal olarak hazırlanmalıdır. Mutlaka evde kademe değişikliğiyle ilgili olumlu ve motive edici konuşmalar yapılmalıdır.

Okulun olumlu yanları anlatılarak çocuğun okula gitmesi özendirilmeli (Örn:  Kişisel ilgisine hitap eden şeylerden bahsetme). Bunun yanı sıra anne-baba kendi okul anılarını da anlatabilir.

Yaşanacak kademe değişikliğinden kaynaklı kaygı yaşayan çocukla alay edilmemeli, kimseyle kıyaslanmamalı veya baskı yapılmamalıdır.

      —  Herkes gidiyor sen niye korkuyorsun?

      —  Böyle davranırsan öğretmenin/ arkadaşların seni sevmez gibi söylemlerden kaçınılmalı. 

Okula alışma döneminde çocuğun düzeni ile ilgili diğer ritüelleri değiştirilmemeli. Bu dönemde çocuğun hayatında herhangi bir farklılık (bakıcı değişikliği, taşınma, tuvalet eğitimi vb. ) yaratmamaya dikkat etmek gerekir. Unutulmamalıdır ki; çocuk için okul başlı başına büyük bir değişikliktir.

Çocuğun evden ayrılırken stressiz, mutlu ayrılmasına, ev içinde koşturma olmamasına özen gösterilmeli.

Çocuğun aşina olduğu, kendini mutlu ve güvende hissettiği bir okul ortamında bulunması oldukça önemlidir. Çocuğun mevcut öğrenim gördüğü okulda kademe geçişi yaşaması kendini güvende ve rahat hissetmesini kolaylaştırmaktadır. Kendini güvende hisseden çocuk sosyal, duygusal ve akademik gelişim alanlarında da olumlu ilerlemeler gösterir.

Çocuğun daha önceden tanıdığı öğretmenleri ve arkadaşlarıyla aynı ortamda bulunması uyum sürecini de etkilemektedir. Bilindik bir ortamda yapılan kademe değişikliği belirsizlik sebebiyle oluşabilecek kaygıları da ortadan kaldırmaktadır.

Şüphesiz ki uyum sürecinde en önemli şey ebeveyn tutumudur. Anne-baba güven duyarsa, çocuk da güven duyacaktır. Anne-baba hazır olursa çocuk da hazır olacaktır. Uyum süreci çocuk için olduğu kadar aile içinde önemli bir deneyimdir. Bu deneyimin; ailenin güvendiği, fiziki ve çevresel koşullarını bildiği, iletişim kurabildiği bir okulda yaşanması hem ailenin hem de çocuğun stres düzeyini düşürerek uyum sürecini kolaylaştırır.

Her çocuğun uyum sürecinin birbirinden farklı olduğu unutulmamalı ve çocuğa göre yaklaşım belirlenmelidir. Ebeveyn, okul psikolojik danışmanı/ psikoloğu ve öğretmen işbirliği ile çocuk kısa süre içinde okula uyum sağlayacaktır.

 

Burçak ÇEŞMECİ

Kardelenler Koleji Psikolojik Danışmanı